Kim jesteś politologu?. Historia i stan dyscypliny w Polsce. Tom I

Kim jest politolog? Być może badaczem szukającym regularności w sferze polityki, może uczonym pragnącym odnaleźć odpowiedź na pytanie o formułę dobrego państwa, może wychowawcą chcącym kształtować pokolenia świadomych obywateli, a może wysokiej klasy komentatorem niosącym zrozumienie zjawisk politycznych tym, którzy gubią się w gąszczu polityki. Może jest wyspecjalizowanym historykiem lub prawnikiem, a może pytając o to, kiedy polityk jest wielki, a kiedy zwyczajny lub nawet mierny i co sprawia, że podejmujemy polityczną działalność, staje się socjologiem albo psychologiem. Może poszukiwanie materialnych podstaw polityki przesuwa go w stronę ekonomii, a może pragnienie sensu i zrozumienia czyni zeń filozofa. Być może łączy te elementy w szczególnym zainteresowaniu wyjątkową sferą życia społecznego - polityką, gdy trzeba, patrząc na nią z różnych perspektyw, za pomocą różnych narzędzi i w różne wcielając się role.
Ze Wstępu
Zarówno potrzeba edukacji w zakresie wiedzy politologicznej, jak i poważne w tej dziedzinie zaniedbania pozostają dla zainteresowanych sprawą bezdyskusyjną.Z tego powodu przyjąłem z entuzjazmem inicjatywę prof. Barbary Krauz-Mozeri jej zespołu opublikowania pracy będącej w zamyśle biografią tej dyscypliny naukowej w Polsce. Jakkolwiek poprzednio podejmowane były ograniczone objętościowo i okazjonalne raczej próby jej przedstawienia, to ujęcie ma tym razem charakter całościowy i systematyczny.
Z recenzji prof. zw. dr. hab. Krzysztofa Pałeckiego
Książka prezentuje panoramiczny i dynamiczny obraz polskiej politologii na tle jej historii i przekształceń. Jest to pierwsze tak obszerne opracowanie stanu obecnego i ewolucji tej dyscypliny akademickiej w Polsce. Z pewnością wzbudzi ono duże zainteresowanie w środowisku naukowców i dydaktyków zajmujących się profesjonalnie politologią jako kierunkiem studiów wyższych oraz dziedziną badań naukowych. (...) Praca zasługuje na bardzo wysoką ocenę zarówno pod względem metodologicznym, jak i w zakresie osiągniętych rezultatów badawczych. Stanowi poważne dokonanie polskiej politologii i świadczy o jej zdolności do pogłębionej samooceny.
Z recenzji prof. zw. dr. hab. Andrzeja W. Jabłońskiego

Krauz-Mozer Barbara - socjolog, historyk, politolog, jest profesorem w Instytucie Nauk Politycznych i Stosunków Międzynarodowych Uniwersytetu Jagiellońskiego, kieruje Zakładem Teorii Polityki i Państwa. Zajmuje się filozofią i metodologią nauk społecznych oraz teorią polityki. Jest autorką m. in. takich prac: Metodologiczne problemy wyjaśniania w nauce o polityce (1992), Teoria polityki. Metodologiczne podstawy politologii empirycznej, (1993), Teorie polityki (2005, 2007). Współredaktorem: Spotkania z Lewiatanem (2004), Czas społeczeństwa obywatelskiego. Między teorią a praktyką (2006), Samotność idei? Społeczeństwo obywatelskie we współczesnym świecie, (2007), Oblicza polskiego systemu politycznego (2007), Globalizacja - nieznośne podobieństwo? Świat i jego instytucje w procesie uniformizacji (2008), Teoretyczne i metodologiczne wyzwania badań politologicznych w Polsce (2009). Jest członkiem Komitetu Nauk Politycznych Polskiej Akademii Nauk oraz Zarządu Głównego Polskiego Towarzystwa Nauk Politycznych.
Borowiec Piotr - absolwent socjologii Uniwersytetu Jagiellońskiego, doktor nauk humanistycznych w zakresie nauk o polityce. Adiunkt w Zakładzie Teorii Polityki i Państwa w Instytucie Nauk Politycznych i Stosunków Międzynarodowych UJ w Krakowie. Autor ponad 40-tu artykułów z zakresu socjologii polityki, teorii polityki i metodologii, a także dwóch monografii dotyczących międzywojennego koncernu prasowego Ilustrowany Kurier Codzienny: Jesteśmy głosem milionów (2005) i Między sensacją a nauką (2005), współautor monografii Struktury organizacyjne polskich partii politycznych (2010). Współredaktor prac: Czas społeczeństwa obywatelskiego. Między teorią a praktyką (2006), Kraków polityczny 2005. Rzecz o partiach i wyborach, (2006), Samotność idei? Społeczeństwo obywatelskie we współczesnym świecie, (2007), Globalizacja - nieznośne podobieństwo? Świat i jego instytucje w procesie uniformizacji (2008), Ilustrowany Kurier Codzienny (1910-1939) (2010).
Ścigaj Paweł - adiunkt w Zakładzie Teorii Polityki i Państwa w Instytucie Nauk Politycznych i Stosunków Międzynarodowych Uniwersytetu Jagiellońskiego. W 2006 roku obronił pracę doktorską pt.: Teoretyczne i metodologiczne aspekty badań nad tożsamością narodową w naukach społecznych. Opublikował kilkanaście artykułów w czasopismach naukowych oraz pracach zbiorowych.

Wstęp
Rozdział I - Politologia? Czyli wiedza o czym? I jaka?
1. Filozofia
2. Historia
3. Nauka o polityce (science)
4. Praktyka polityczna
Rozdział II - Powstanie i przekształcanie się nauk politycznych w Polsce
1.Początki refleksji nad polityką w Polsce
2.Historia nauczania "umiejętności politycznych" na ziemiach polskich
3.Nauka o polityce, jako dyscyplina akademicka w okresie II Rzeczypospolitej
3.1.Ośrodek lwowski - Szkoła Nauk Politycznych (1902-1905), Studium Dyplomatyczne (1930-1939)
3.2.Ośrodek krakowski - Polska Szkoła Nauk Politycznych (1911-1914) Szkoła Nauk Politycznych (1921-1939), Szkoła Nauk Społeczno-Politycznych (1911-1914)
3.3.Ośrodek warszawski - Szkoła Nauk Społecznych i Handlowych (1915-1916), Szkoła Nauk Politycznych (1917-1939)
3.4.Inne ośrodki o profilu politologicznym
3.5.Warunki rozwoju nauki o polityce do 1939 roku
4.Stan refleksji nad polityką w czasie II wojny światowej i po jej zakończeniu
5.Wprowadzenie polityczno-ideologicznych przedmiotów nauczania
6.Instytucjonalny rozwój-nauki polityczne, jako samodzielna dyscyplina uniwersytecka
6.1.Specyfika politologii na Uniwersytecie Warszawskim
6.2.Kontynuacja politologii na Uniwersytecie Jagiellońskim
6.3.Początki i rozwój politologii na Uniwersytecie Wrocławskim
6.4.Charakter politologii na Uniwersytecie im. Adama Mickiewicza w Poznaniu
6.5.Politologia w Lublinie - Uniwersytet im. Marii Curie-Skłodowskiej
6.6.Rozwój politologii na Uniwersytecie Śląskim w Katowicach
6.7.Powstanie i funkcjonowanie politologii w innych ośrodkach
7.Powstanie korporacji naukowej - Polskie Towarzystwo Nauk Politycznych (PTNP)
8.Kondycja polskiej politologii marksistowskiej w latach osiemdziesiątych
9.Przemiany społeczno-polityczne, odrodzenie się nauk politycznych
Rozdział III - Studia politologiczne w Polsce po 1989 roku
1.Wstęp
2. Nauka i szkolnictwo wyższe w Polsce po 1989 roku
2.1. Wprowadzenie
2.2.Prawne aspekty zmian systemu szkolnictwa wyższego po 1989 roku
2.3.Uczelnie, kierunki studiów, studenci i absolwenci szkół wyższych po 1989 roku
2.4.Kadra dydaktyczno-naukowa po 1989 roku
2.5.Finansowanie nauki i szkolnictwa wyższego po 1989 roku
3. Studia politologiczne w uczelniach publicznych i niepublicznych
4Studenci, absolwenci i kandydaci studiów politologicznych w latach 1989-2008
4.1.Studenci i absolwenci politologii w Polsce w latach 1989-2008
4.1.1.Studenci i absolwenci politologii - dane podstawowe
4.1.2.Studenci i absolwenci politologii w Polsce według rodzaju uczelni i trybu studiów
4.1.3.Studenci politologii według województw w latach 2001-2008203
4.1.4.Studenci politologii I roku oraz studenci studiów uzupełniających magisterskich
4.2.Studenci politologii na tle kierunków pokrewnych w latach 1989-2008
4.2.2.Studenci politologii, administracji i ekonomii
4.2.3.Studenci politologii, psychologii i socjologii
4.2.4.Studenci politologii, dziennikarstwa i komunikacji społecznej, europeistyki, kulturoznawstwa oraz stosunków międzynarodowych
4.3. Kandydaci na studia politologiczne i innych wybranych kierunków w latach 2001-2009
4.4.Sytuacja absolwentów politologii na rynku pracy w świetle danych Urzędów Pracy
5. Kadra politologiczna po 1989 roku
5.1.Politolodzy w świetle danych Ośrodka Przetwarzania Informacji
5.2.Doktoraty i habilitacje z zakresu nauk o polityce
5.3.Mapa zainteresowań badawczych politologów
6.Treści kształcenia na kierunku politologia
6.1.Treści kształcenia na kierunku politologia po 1989 roku w świetle minimów programowych
6.2.Treści programowe realizowane na kierunku politologia obecnie
6.3.Politologiczne specjalności kierunkowe
7.Jakość kształcenia na studiach politologicznych - próba oszacowania
7.1.Narzędzia i mechanizmy oceny jakości kształcenia
7.2.Ocena jakości studiów politologicznych w świetle danych Państwowej Komisji Akredytacyjnej
8.Wnioski
Aneks I - Podstawowe statystyki 287
Aneks II - Studenci politologii według województw w latach 1989-2008 300
Spis tabel, wykresów i rysunków 320
Bibliografia 323
Biogramy autorów 339