Z morza i Pomorza. Spojrzenie na wrzesień 1939. Polityka i wojna

"Janusz Tazbir napisał: [...] modne jest pisanie o Polsce ostatnich dwóch stuleci jako o dziewicy, którą dopiero zaborcy, a następnie układy jałtańskie pozbawiły suwerenności, wypada przypomnieć, iż pod rządami Sasów Warszawa była niemalże w równym stopniu zależna od Drezna, Sztokholmu i Petersburga, jak później Księstwo Warszawskie od Paryża, a Polska Ludowa od Moskwy. Daremnie pod berłem Stanisława Augusta Poniatowskiego grupa reformatorów usiłowała przywrócić Rzeczypospolitej niezawisłość oraz przerwać trwającą przez dwie generacje atrofię państwa."
(J. Tazbir, Polska racja stanu, "Przegląd Polityczny" 2009, nr 95, s. 19).